أداء هست را بدهد ، وخمس افزايشى كه بين زمان تنزل وترقى بوده لازم نيست . ( مسأله 1711 ) : اگر به جز سرمايه مالي دارد كه خمسش را داده يا خمس ندارد - مانند چيزى كه براي مؤنه اش خريده - وقيمتش افزايش يافت ، چنانچه آن را بفروشد خمس مقدارى را كه بر قيمتش اضافه شده ، بايد بدهد . وهم چنين اگر مثلا درختى را كه خريده ميوه داد ، يا گوسفند چاق شد ، چنانچه مىخواسته با نگهدارى آنها منفعتى از آن ببرد ، بايد خمس آنچه زياد شده بدهد ، واگر براي غير مؤنه سالش آن را بفروشد ويا معاوضه نمايد ، بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1712 ) : اگر باغي احداث كند براي آن كه پس از افزايش قيمتش بفروشد ، چنانچه مقصودش فروش ميوه باشد بايد خمس ميوه را بدهد ; واگر براي خوردن خود وعائله اش باشد ميوه آن خمس ندارد ، ولى خمس افزايش قيمت باغ را بدهد ، چون أصل باغ به منزله سرمايه كسب است . ( مسأله 1713 ) : اگر درخت بيد وچنار ومانند آن را براي استفاده از فروش آنها بكارد ، بايد سال فروش ، خمس نمو يا افزايش قيمت آنها را بدهد . وهم چنين اگر مثلا از شاخه هاى آن كه معمولا هر سال مىبرند استفاده اى ببرد وبه تنهائى يا با منفعتهاى ديگر كسبش از مخارج سالش زيادتر بشود ، در آخر هر سال بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1714 ) : اگر چند رشته كسب دارد - مانند كسى كه اجاره ملك مىگيرد وخريد وفروش هم مىكند - بايد خمس آنچه را در پايان سال از مخارجش زياد مىآيد بدهد ، وچنانچه از يك رشته نفع ببرد واز رشته ديگر ضرر كند ، بنابر احتياط واجب بايد خمس نفعي را كه برده بدهد . ( مسأله 1715 ) : خرجهائى را كه شخص براي بدست آوردن فايده مىكند ، مانند دلالى وباربرى ، مىتواند از منفعت كسر نمايد ، ونسبت به آن مقدار خمس لازم نيست . ( مسأله 1716 ) : آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك وپوشاك واثاثيه وخريد منزل وازدواج فرزند وجهيزيه دختر وزيارة ومانند